Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Κωνσταντίνος Μαντζανάρης

Περιγραφή

Επιχειρείται μια διαχρονική ανασκόπηση της φιλοσοφικής σκέψης μέσα από  τις πηγές, προκειμένου  να διαμορφωθεί μια κριτική συζήτηση για τις βασικές έννοιές της. Αρωγός σε μια τέτοια προσέγγιση αποτελεί η σκέψη της αρχαίας και της νεώτερης φιλοσοφικής σκέψης.

CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα
Μαθησιακοί στόχοι

Επιχειρούμε μια εισαγωγική θεώρηση της φιλοσοφίας με στόχο να αναπτύξουμε μια κριτική σκέψη απέναντι σε εννοιολογικές αναφορές της. Ειδικότερα, προτείνουμε έναν χώρο σκέψης,  ο  οποίος θα διαμορφώνεται διαρκώς από τις προβολές της αρχαίας φιλοσοφικής αναφοράς ανά τους αιώνες. Ο φοιτητής θα μπορεί να αντιλαμβάνεται εκείνες τις έννοιες, που δομούν μια κριτική προβολή των οντολογικών και κοσμολογικών θεωρήσεων, προκειμένου να συζητά τις επιμέρους προτάσεις τους. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσει να οικοδομήσει μια σκεπτέα πρόταση απέναντι στα φιλοσοφικά συστήματα, αλλά και στις επιρροές, όπως αυτές διαμορφώνονται διαρκώς κατά την κίνηση της σοφίας.

Περιεχόμενο μαθήματος

Επιχειρείται μια διαχρονική ανασκόπηση της φιλοσοφικής σκέψης μέσα από  τις πηγές, προκειμένου  να διαμορφωθεί μια κριτική συζήτηση για τις βασικές έννοιές της. Αρωγός σε μια τέτοια προσέγγιση αποτελεί η σκέψη της αρχαίας και της νεώτερης φιλοσοφικής σκέψης.

Μέθοδοι διδασκαλίας

Δίωρες εβδομαδιαίες διαλέξεις (για 13 εβδομάδες) με χρήση:

  • Διαφανειών
  • Πολυμεσικού υλικού
Προτεινόμενα συγγράμματα

1. π. Νικόλαος Λουδοβίκος, Θεολογική ιστορία της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, εκδόσεις Π. Πουρναράς, Θεσσαλονίκη 2003.

2. Χρήστος Αθ. Τερέζης, Πλάτων - Αριστοτέλης: Προς μία συμφιλίωση : Ανιχνεύσεις στον ύστερο νεοπλατωνισμό, εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2011.

3. Κωνσταντίνος Μαντζανάρης, Στη χώρα του υπάρχειν, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2011.

Σύνδεσμος συγγράμματος στον Εύδοξο

https://service.eudoxus.gr/search/#s/Θεολογική%20ιστορία%20της%20αρχαίας%20ελληνικής%20φιλοσοφίας/0

Ενότητες

Εξετάζεται το νόημα της φιλοσοφικής ευδαιμονίας, πρότυπο της θεωρητικής, σχέση μεταξύ γνώσεως και επιθυμίας, η θεώρηση της σοφίας, η σχέση Θεού και κόσμου, η θεώρηση της σκέψης, το νόημα της διδασκαλίας στο πλαίσιο μιας μετακριτικής.

Λέξεις – κλειδιά:

  • Λύκειον
  • Θεωρητική
  • Σοφία
  • Νους
  • Τέλος
  • Πνεύμα
  • Αναλογίες
  • Αρχή
  • Αίτια
  • Συλλογισμοί
  • Παρατηρήσεις

Εξετάζεται το νόημα της φιλοσοφικής ευδαιμονίας, πρότυπο της θεωρητικής, σχέση μεταξύ γνώσεως και επιθυμίας, η θεώρηση της σοφίας, η σχέση Θεού και κόσμου, η θεώρηση της σκέψης, το νόημα της διδασκαλίας στο πλαίσιο μιας μετακριτικής.

Λέξεις – κλειδιά:

  • Λύκειον
  • Θεωρητική
  • Σοφία
  • Νους
  • Τέλος
  • Πνεύμα
  • Αναλογίες
  • Αρχή
  • Αίτια
  • Συλλογισμοί
  • Παρατηρήσεις

Εξετάζεται η ιεραρχία των επιστημών, η θεωρητική ευδαιμονία, η θεωρητική και πρακτική ζωή, η αιτία και το έργο της γνώσης, ο ρόλος των αισθήσεων, το καθόλου και το επιμέρους.

Λέξεις – κλειδιά:

  • Γνώση
  • Αλήθεια
  • Επιστητό
  • Επιστήμη
  • Υποκείμενο
  • Αντικείμενο
  • Επιμέρους
  • Καθόλου
  • Ειμαρμένη
  • Ευδαιμονία

Εξετάζεται η θεώρηση της ηδονής, το νόημα της ταραξία και της  πονίας , ο ρόλος της γνώσης και της φιλοσοφίας στη ζωή του ανθρώπου, ο ρόλος του κενού στην επικούρεια κοσμολογία, το νόημα της πρόληψης.

Λέξεις – κλειδιά:

  • Ηδονή
  • Πόνος
  • Άσκηση
  • Γαλήνη
  • Ευδαιμονία
  • Απόλαυση

Εξετάζεται το νόημα της αντιθετική ενότητα του παντός, η αφανή αρμονία της ενότητας των πάντων, η βαθύτερη ενότητα των αντιθέτων, ο Λόγος και ο κόσμος.

Λέξεις κλειδιά:

  • Πυρ
  • Διαλεκτική αντίθεση-σύγκρουση
  • Μονισμός
  • Ενότητα
  • Μεταβολή
  • Γίγνεσθαι
  • Λόγος

Εξετάζεται το νόημα του τρόπου ζωής των Κυνικών, η στάση τους απέναντι στην κοινωνία και στον άνθρωπο, το νόημα της ειρωνείας και η κίνηση προς την αυτάρκεια,  η αναφορά στην αρετή και στην σοφία.

Λέξεις κλειδιά:

  • Λιτότητα
  • Παρρησία
  • Απάθεια
  • Αταραξία
  • Αναισχυντία
  • Ανεξαρτησία
  • Αυτάρκεια
  • Ειρωνεία
  • Ασκητική
  • Πήρα

Εξετάζεται ο του Πλωτίνου κόσμος και διάρθρωσή του, ο ρόλος της Ψυχής και του Νου, το νόημα της επιστροφής και η έννοια της  ετερότητας.

Λέξεις κλειδιά:

  • Νεοπλατωνισμός
  • Εν
  • Νους
  • Ψυχή
  • Πρώτη ύλη
  • Πλατωνόπολις
  • Μονή
  • Πρόοδος
  • Επιστροφή
  • Μορφή

Εξετάζεται το νόημα των βεβαιωτικών προτάσεων  κατά την ισοσθένεια των λόγων, η ενάργεια των αισθήσεων και  το νόημα των φαινομένων, η στάση της αδιαφορίας και η πρόταση της απομόνωσης.

Λέξεις κλειδιά:

  • Αδιαφορία
  • Αβεβαιότητα
  • Εποχή
  • Ενάργεια
  • Αμφιβολία
  • Αταραξία
  • Απάθεια
  • Ανεξαρτησία

Εξετάζεται η θεώρηση των σοφιστών  σε σχέση με τον Θεό και τα πράγματα του κόσμου, το νόημα της γνώσης και η  ρήξη με την πραγματικότητα.

Λέξεις κλειδιά:

  • Ρευστότητα
  • Αβεβαιότητα
  • Εριστικότατα
  • Αγνωστικισμός
  • Ανθρωποκεντρισμός
  • Αδιαφορία
  • Ομιλείν

Εξετάζεται η σχέση της λογικής με την πραγματικότητα, η έννοια του Ορθού λόγου, περιστατικά και τα μη περισταστικά καθήκοντα, ελευθερία και η ειμαρμένη του ανθρώπου.

Λέξεις κλειδιά:

  • Ειμαρμένη
  • Λόγος
  • Αδιαφορία
  • Προσιδιάζουσες πράξεις
  • Λογική

   

Εξετάζεται το νόημα της άγνοιας και της απορίας, ο ρόλος των ερωτημάτων και το κάλεσμα στο Είναι.

Λέξεις κλειδιά:

  • Απορία
  • Ειρωνεία
  • Αυτογνωσία
  • Έρως
  • Άγνοια
  • Ατοπία
  • Λόγος
  • Γλώσσα

Επιχειρείται η απόδοση του όρου στη φιλοσοφική σκέψη (χρήση πηγών). Εξετάζονται τα αντικείμενα, η αξία και η ωφέλεια της φιλοσοφίας, όπως και τα κίνητρά της στα φιλοσοφικά συστήματα.

Λέξεις κλειδιά:

  • Σοφία
  • Θεωρία
  • Εἰδέναι
  • Φιλοσοφείν
  • Στοχασμός
  • Αλήθεια

Περιγράφεται ο πλατωνικός τρόπος ζωής μέσα από τη φιλοσοφία και την πολιτική, η ηθική του διαλόγου και η πνευματική άσκηση, ο ρόλος των Ιδεών και η πλατωνική γνώση.

Λέξεις κλειδιά:

  • Τρόπος
  • Άσκηση
  • Κάθαρση
  • Εμπειρία
  • Θάνατος
  • Αγαθό
  • Ιδέες
  • Ψυχή

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα
Επίπεδο: A-

Αρ. Επισκέψεων :  1725
Αρ. Προβολών :  13458