Ενότητα 14: Σημειώσεις Μαθήματος

Εξετάζοντας κανείς σήμερα τις θέσεις των σύγχρονων ορθόδοξων θεολόγων όπως αυτές εκφράζονται, τόσο μέσα από μελέτες όσο και από εισηγήσεις και θέσεις στα πλαίσια συνεδρίων, θα διακρίνει την έντονη επίδραση των Ελλήνων, κυρίως, Πατέρων. Ίσως το φαινόμενο αυτό να θεωρηθεί φυσικό, όμως δεν είναι παρά μόνο μερικές δεκάδες χρόνια που η Ορθόδοξη Θεολογία έχει στραφεί προς αυτή την κατεύθυνση.

            Μέχρι και τον περασμένο αιώνα το σύνολο σχεδόν των Ανατολικών Ορθοδόξων Εκκλησιών βρισκόταν κάτω από ισλαμική κατοχή, με συνέπεια την ενασχόλησή τους με τα άμεσα πρακτικά ποιμαντικά ζητήματα που προέκυπταν από τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Η έλλειψη παιδείας οδήγησε στη σταδιακή αποξένωση από τις πατερικές πηγές. Σε ένα δεύτερο επίπεδο η σχολαστική διαμάχη μεταξύ Ρωμαιοκαθολικών και Προτεσταντών, που ενέπλεξε τελικά και την Ορθοδοξία, έδωσε στη θεολογία της ένα σχολαστικό τόνο, ξένο προς την παραδοσιακή γραμμή της. Ακόμα και οι θεολογικές Σχολές, που από τα μέσα του περασμένου αιώνα συστάθηκαν, οργανώθηκαν πάνω σε σχολαστικά πρότυπα.